آیا در مریخ سریع‌تر پیر خواهیم شد؟ کشف اختلاف زمانی میان زمین و مریخ
آیا زمان واقعاً یک جریان ثابت و همگانی است؟ پاسخ دانشمندان : خیر! تحقیقات جدید نشان می‌دهد که به دلیل تفاوت در سرعت حرکت و شدت جاذبه، زمان روی مریخ با ریتمی متفاوت از زمین سپری می‌شود. این کشف که با دقت بی‌سابقه‌ای انجام شده، نه تنها بر درک ما از فیزیک که بر آینده‌ی سفر‌های فضایی و سیستم‌های ناوبری سیاره‌ای نیز سایه می‌اندازد.
دانشمندان سال‌هاست بر این باورند که زمان روی سطح زمین و مریخ یکسان نمی‌گذرد؛ چرا که تفاوت در سرعت حرکت و قدرت گرانش، باعث می‌شود ساعت‌ها در دو سیاره با ریتم‌های متفاوتی کار کنند. با این حال، تا پیش از این، جزئیات دقیق این تفاوت زمانی برای پژوهشگران مشخص نبود.
اکنون، فیزیک‌دانان مؤسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا (NIST) با بررسی دقیق حرکت و نیروی گرانش مریخ، به کشفی مهم دست یافته‌اند. طبق این تحقیق، زمان روی مریخ نه‌تنها کمی سریع‌تر از زمین می‌گذرد، بلکه این اختلاف در طول سال مریخی دچار تغییرات مداوم می‌شود.
محققان با استفاده از فرمول اتساع زمانی (Time Dilation) که برای محاسبه اثرات حرکت و میدان گرانشی اجرام به کار می‌رود ، توانستند اختلاف زمانی میان یک ساعت اتمی در مریخ و زمین را محاسبه کنند. برآورد این تیم نشان می‌دهد که ساعت‌های مریخی به‌طور متوسط روزی ۴۷۷ میکروثانیه سریع‌تر از ساعت‌های زمینی عمل می‌کنند؛ اما این مقدار بسته به موقعیت مریخ در مدار بیضوی‌اش، می‌تواند تا ۲۲۶ میکروثانیه در روز تغییر کند.
تفاوت ماه و مریخ؛ ثبات در برابر بی‌ثباتی
در پژوهشی دیگر، مشخص شده است که ساعت‌ها روی ماه نیز روزی ۵۶ میکروثانیه سریع‌تر از زمین حرکت می‌کنند. اما تفاوت اصلی در اینجاست که ماه مداری تقریباً دایره‌ای دارد و فاصله آن از زمین ثابت است، لذا اختلاف زمانی آن نسبتاً پایدار است. در مقابل، مریخ به دلیل مدار بیضوی و فاصله متغیر از خورشید، شاهد تغییرات زمانی بسیار بزرگ‌تر و پیچیده‌تری است.
را بیجونات پاتلا، فیزیک‌دان در مؤسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا، در این باره می‌گوید: «حل مسئله سه‌جسمی بسیار پیچیده است. حالا ما با چهار جسم سروکار داریم: خورشید، زمین، ماه، و مریخ. کار سنگین این پروژه از آنچه ابتدا تصور می‌کردم دشوارتر بود.»
این تیم برای رسیدن به این دقت، مجبور بود اثرات جاذبه سطح مریخ، مدار بیضوی آن و همچنین تأثیرات گرانشی خورشید، زمین و حتی ماه بر مریخ را در محاسبات خود لحاظ کند. این ترکیب پیچیده از عوامل، تصویری روشن از تنظیمات لازم برای هماهنگ‌سازی ساعت‌ها بین دو سیاره ارائه داده است.
نیل اشبی، از پژوهشگران مؤسسه ملی استاندارد و فناوری، معتقد است که اگرچه ممکن است دهه‌ها طول بکشد تا سطح مریخ پر از آثار چرخ‌های مریخ‌نورد‌ها شود، اما نتایج این مطالعات از همین حالا برای توسعه سیستم‌های ناوبری در سایر سیارات و اقمار حیاتی است. او تأکید کرد که سیستم‌های ناوبری آینده (مشابه GPS امروزی) برای عملکرد دقیق خود به ساعت‌های بسیار دقیقی نیاز دارند که تحلیل آن‌ها مستلزم استفاده از نظریه نسبیت عام اینشتین است.
